Çek asıllı besteci, pedagog ve piyanist Carl Czerny, 1791-1857 yılları arasında yaşamıştır. Piyano için yazdığı etütleri, birçok teknik konuda piyanistlerin kendilerini geliştirmesine katkıda bulunmaktadır. Bestecinin Op. 599 etütleri, piyano eğitiminde kullanılan başlangıç metotları arasında yer almaktadır. Op. 299 etütleri ise biraz daha ileri bir seviyeye hitap etmekte ve dört kitapta toplanan 40 etütten oluşmaktadır.
Czerny Op. 299 No. 28
Carl Czerny’nin Op. 299 üçüncü kitapta yer olan Do Majör tonalitesindeki 28 numaralı etüt, 32 ölçüden oluşmaktadır. Sol elde bas sesler ile akorlar arasında atlayışların, sağ elde ise oktav pozisyonunun çalıştırıldığı görülmektedir. 15 ve 31 numaralı ölçülerde sağ elde arpejler yer almaktadır.
Bu etüdü çalışırken, deşifresi tamamlandıktan sonra, iki elin ayrı oturtulması gerektiğini düşünmekteyim. Bunun nedeni de iki eldeki hareketlerin farklı olmasıdır. Sol eldeki atayışların dairesel ve sürekli bir hareketle gerçekleştirilmesi icracıya kolaylık sağlayacaktır. Dairesel hareket durdurulmamalı ve ileri-geri atlayışlarda tek hareket kullanılmalıdır, yani sıradaki nota veya akorun yeri hazırlanmamalı (el tuşlarda yerini hazırlamamalı), aksine doğrudan o pozisyona düşülmelidir. Burada sol bileğin doğal hareketinden de faydalanılmalıdır.
Sağ elde ise oktavların üçlemeler halinde bölündüğünü görmekteyiz. Burada normal oktav pozisyonundan ayıran şey, sonraki oktav pozisyonuna geçebilmek adına beşinci parmağı dördüncü parmağa çevirmektir. Bunu oturtabilmek adına pozisyonlar oktav halinde çalınırken iki adet düşünülmeli ve açık halinin çalınırkenki parmak numaraları tercih edilmelidir. Yani ilk ölçünün başında mi (1) – mi (5) ve mi (1) – mi (4) şeklinde düşünülerek iki farklı parmak da oktav şeklinde çalıştırılmalı ve pozisyonlar oturtulmalıdır. Yukarı çıkışta bu sırayla olacakken, altıncı ölçüden itibaren başlayan inici yönlü pasajda ise ilk oktav sırasıyla 5, 5 ve sonrasında 4, 5 parmak numaralarıyla ilerlemektedir. Parmak numaralarına kesinlikle dikkat edilmeli ve hatta bu tarz çalışma yöntemleri uygulanırken yanlış oturtmamak için nota üzerinde yazılmamış olan numaralar eklenmelidir.
Sağ eldeki arpejli pasajlar, yine parmak numaralarına dikkat edilerek normal arpej çalar gibi (ancak önce etütte yazıldığı yönde) aşağı-yukarı şekilde çalışılabilir. Çalışma yöntemlerinin uygulanması ve tamamen bu yöntemler çalışın oturtulmasından sonra iki el birleştirilerek çalışılmaya başlanabilir. 🙂
Czerny Op. 299 No. 34
Czerny’nin Op. 299 dördüncü kitapta yer alan la minör tonalitesindeki bu etüt, 46 ölçüden oluşmaktadır. Bu etütte ağırlığın sol elde olduğu görülmektedir. Oktav açışını, parmak çevirmeyi ve yakın notalara hareketi çalıştırmaktadır.
Sol elde çalışılması gereken parmak çevrimleridir. Birinci parmağın çaldığı nota tutulmalı ve oktav açma ve çevirme hareketleri çalışılmalıdır, yani birinci parmak la (1)’ya basmalı ve bu nota tekrar edilmeden tutulmalı, beşinci ve üçüncü parmak ise sırasıyla la (5) ve si (3) notalarını çalmalı ve bu tekrar edilmelidir. Böylece başparmağın üstünden çevirme ve oktav açma hareketi yerleşecektir.
Bunun tersi şekilde de başparmağın diğer parmakların altında geçmesini çalışmak için sekizli grupların son dört notası çalışılabilir. Yani ilk örnekte şu yapılmalıdır: re (1), do (2), si (3) , la (1) , si (3), do (2) ve bu tekrar edilmelidir. Böylece başparmak geçişi çalıştırılmış olacaktır.
Onuncu ölçüde sağ el de sol eldeki harekete katılmaktadır. 19. ölçüde sol eldeki oktav atlayışlar inici olarak gelmektedir. 26-32 ölçüleri arasındaki diziler gam çalışmaları şeklinde yukarı-aşağı çalışılmalıdır. Ölçü 25 ve 34-37’de sol elde gelen pasaj, dörtlü kalıplar olarak düşünülmelidir. İki şekilde çalışılabilir: Birincisi, re (5) – re (1) ve do# (2) – re (1); ikincisi ise re (5) ve do# (2) – re (1).
Czerny’nin Op. 299, No. 28 ve 34 etütleri için genel anlamda çalışma5 önerilerimi paylaştığım yazımın sonuna gelmiş bulunuyoruz. Daha fazlası için yorumlardan bana ulaşabilirsiniz… 🙂 İyi çalışmalar!
Czerny’nin Op. 735 etütleri hakkında okumak için tıklayınız…