Romantik Dönem bestecilerinden biri olan Fryderyk Franciszek Chopin, müzik tarihinde derin izler bırakmış, özellikle piyano repertuvarını zenginleştiren yenilikçi bir bestecidir. Kullandığı formlar, armonik yapı, teknikler ve müzikal ögeler sayesinde yalnızca döneminin değil, tüm zamanların en önemli bestecileri arasında yer almıştır. Chopin, kendinden önceki bestecilerin kullandığı formları geliştirerek yeni bir boyut kazandırmış; piyano için özgün formlar ortaya koymuştur. Eserlerinde halk müziği ögelerini kullanarak ulusal kimliğini ve kültürel mirasını ön plana çıkarmıştır. Polonya halk müziği ögelerini eserlerinde ustalıkla işlemiş ve bu değerleri uluslararası alanda tanıtmıştır. Bu bağlamda, Polonya halk danslarından biri olan polonezi geliştirerek piyano için gösterişli bir form haline getiren Chopin’in polonezleri piyano repertuvarında önemli bir yer tutar. Chopin’in polonezleri, sadece karakteristik polonez ritmini değil, aynı zamanda türe ait özgün melodik ve ritmik motifleri de barındırır. Bu çalışmada ulusalcı olarak görülen Chopin’in halk müziği ögelerini nasıl kullandığı, Op. 44 fa diyez minör polonezinin analizi üzerinden ortaya konmuş ve çözümlenen polonezle ilgili çalışma yöntemleri sunulmuştur. Betimsel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, belge tarama ve analiz tekniklerinden yararlanılmış; bestecinin içinde yaşadığı Romantik Dönem’in kültürel ve sanatsal özelliklerine de değinilmiştir.

Bu çalışma, 2-3 Ekim 2025 tarihinde Ahmet Yakupoğlu Anısına 4. Uluslararası Sanat ve Tasarım Sempozyumu’nda sunulan ve Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü sanatta yeterlik programı kapsamında tamamlanan “Fryderyk Franciszek Chopin’in Polonezlerinin Bestecinin Müzikal Anlayışı Açısından İncelenmesi” adlı tezden üretilen bildirinin tam metnidir. Makalenin tamamına https://doi.org/10.5281/zenodo.18254115 adresinden ulaşabilirsiniz.

CHOPIN POLONEZLERİNDE HALK MÜZİĞİ ÖGELERİNİN YERİ yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.

Dickbauer, Edirne’ye konser vermeye geldiğinde kendisiyle müzik üzerine konuşmuştuk. Yaptığımız bu kısa söyleşi, 30 Mayıs 2016 tarihinde Edirne’nin yerel gazetelerinden biri olan Gündem Gazetesi’nde yayımlanmıştı. Öncelikle sizlere Avusturyalı keman sanatçısı Johannes Dickbauer’den bahsetmek isterim. Sonrasında gazetede yayımlanan söyleşiyi aktaracağım. Keyifli okumalar 🙂

Johannes Dickbauer kimdir?*

Basın tarafından “akşamın gizli pırıltısı” olarak tanımlanan Johannes Dickbauer, geniş sanatsal yelpazesiyle tanınır. Solist, oda müziği icracısı, caz ve halk müziği müzisyeni ve bestecidir. ruplarıyla Avrupa’nın her yerine ve ötesine seyahat eder. Dickbauer, 2020 yazında Polonya’daki Seifert Caz Keman Yarışması’nda birincilik ödülünü kazanmıştır. Bu amaçla kurulan grup, sofistike ancak erişilebilir besteler çalıyor ve London Jazz News tarafından “En yüksek kalitede klasik oda cazı; ECM’ye layık” olarak övülmüştür.

Dickbauer, Mayıs 2017’de Konzerthaus’ta “Carte Blanche”ın bir parçası olarak müziğini sunmaya davet edildi. Bu vesileyle, özel olarak bestelenmiş bir programın prömiyerini yapan Vienna String Collective adlı yeni bir yaylı orkestrası kurdu. Akşamın ikinci bölümünde yaylı çalgılar çalanlar, Dickbauer liderliğindeki Dickbauer Collective grubuyla işbirliği yaptı. Büyük orkestra ve keman için yaptığı son bestesi “All the way across”, Haziran 2017’de Landestheater Eisenach’ta prömiyer yaptı. Dichbauer, ilk bölümün tamamını kendi müziğiyle tasarladı ve ayrıca kendisi solist olarak sahne aldı.

Kremsmünster’deki Jazz am Bauernhof festivalinin sanat yönetmeni olarak her yıl Avrupa ve Amerika’nın en iyi müzisyenlerini ailesinin çiftliğine getiriyor. Sekiz üyeli Dickbauer Collective grubunun 2. albümü olan son CD’si “The very last universe” de orada sunuldu. Festival, Temmuz 2020’de 10. yıl dönümünü kutladı. Dickbauer, 2016 sonbaharında Ernst Krenek’in keman konçertosunda solist olarak kısa bir süre içinde sahneye çıktı. Sadece birkaç gün içinde öğrendiği konçerto, Basel ve Luzern’de sahnelendi ve olağanüstü eleştiriler aldı.

Mart 2016’da eşi Lily Francis ile birlikte Viyana’daki Konzerthaus’ta Mozart’ın Sinfonia Concertante’sinde dinlendi. Şu anda Strings & Bass gibi çeşitli gruplarda çalıyor, iki keman (Florian Willeitner), çello (Matthias Bartolomey) ve bas (Georg Breinschmid) ile bir geçiş yaylı dörtlüsü. Besteci Johannes Berauer ve “Vienna Chamber Diaries” ve “Hourglass” gruplarıyla uzun süredir devam eden bir işbirliği var. Dickbauer, bestelerinde oda müziği ve caz doğaçlamaları arasında eğlenceli bir şekilde geçiş yapıyor ve gruplarla düzenli olarak Avrupa’yı turluyor.

Konuk profesör olarak, 2019’da Mozarteum Salzburg’da bir keman dersi yönetti. 2014’te Graz Müzik Üniversitesi’nde konuk profesördü. Johannes Dickbauer, Federal Bakanlık’tan genç, yükselen sanatçılar için birkaç arzu edilen devlet bursundan birini aldı. ABD’nin Philadelphia kentindeki Curtis Müzik Enstitüsü’nde Pamela Frank, Salzburg Mozarteum’da Benjamin Schmid ve Viyana Müzik Üniversitesi’nde Gerhard Schulz ve Ernst Kovacic ile eğitim aldı.

Müzik serüveniniz nerede başladı, şimdi nerede duruyor?

Klasik müziğe keman çalarak başladım. Bence bir çalgıyı ve ona bağlı olarak tekniği öğrenmek için öncelikle klasik repertuvar çalışılmalı. Ben bu şekilde çalıştıktan sonra caz çalmaya, farklı müzisyenlerle halk müziği çalışmaya ve beste yapmaya başladım. Kendi müziğimi aramaya ve bu yolda ilerlemeye çalıştım. Halâ klasik müzik üzerine çalışmalarım var. Bu sadece hayatımın bir parçası.

Sahnede çok rahat gözüküyorsunuz. Bunu nasıl elde ettiniz?

Bunun yaşla ilgisi olduğunu düşünüyorum.  Yaşım ilerledikçe çalışıma daha çok güveniyorum. Bu grupta çaldıkça ve bu parçaları tekrar ettikçe, birbirimizi daha iyi tanıyor ve sahnede yanlış yapma riskimiz azalıyor. Yeni bir eser çalışırken ne kadar gerginseniz, aynı parçayı defalarca çaldıktan sonra da o kadar rahat olabilir ve gerçekten müzik yapmaya başlayabilirsiniz. Ve bu, her müzik türü için geçerlidir.

Müziğin, bir müzisyene herhangi bir kötü etkisinin olduğunu düşünüyor musunuz?

Evet, kesinlikle. Heryerde kötü diyebileceğimiz müzik var. Bu yüzden bir müzisyenin iyi bir müzik arayışı içinde olması gerek.

Müzik eğitim aracı olarak kullanılabilir mi? Bir toplumu değiştirme ve geliştirmede kullanılabilir mi?

Özellikle çocuklar için geçerli bu. Toplum için de şu şekilde faydalı olabilir; müzik, insanları biraraya getiriyor ve onların günlük problemlerini unutmalarını, birlikte eğlenmelerini ve o anı yaşamalarını sağlıyor.

Müzisyenler için tavsiyeleriniz nelerdir?

Bence herkes kendi sesini bulmaya çalışmalı. Sevdiği repertuvarı ve müzisyenleri bulup ona göre çalışmalı, diğer insanların beğenip beğenmemesine takılmadan sevdiği şeyi yapmaya devam etmeli.

Klasik müziğin günümüzdeki konumu ne durumdadır?

Bence Klasik Müzik şuan zor bir konumda. Çünkü geçtiğimiz 50 yıl boyunca çok iyi müzisyenler, solistler, oda müziği grupları ortaya çıktı. Halâ da çıkıyor. Ama o zamanlar bu işler daha kişisel, daha kendine özgü kalıyordu. Şimdi müzisyenler yeni bir şey üretmeye ve bu yaptıklarını mükemmelleştirmeye çalışıyorlar. Bu yüzden yeni, başka tür birşeyler arıyorlar.

Müzisyenin, müzik açısından, öncelikli amacı ne olmalı?

Her müzisyenin amacının özgün bir şey bulmak olması gerektiğini düşünüyorum.

* https://www.johannesdickbauer.com/bio/, (21.11.2024).

JOHANNES DICKBAUER İLE MÜZİK ÜZERİNE yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.

Piyano müziğinde m.d. (mano destra) ve m.s. (mano sinistra) İtalyanca terimleri, sırasıyla “sağ el” ve “sol el” anlamına gelmektedir. Mano destra, işaretlediği kısmın sağ ile; mano sinistra ise işaretlediği kısmın sol el ile çalınacağını gösterir. Bu şekil bölmeler, pasajın tek elle çalınmasının yaratacağı zorluğun önüne geçmek için veya bir elin normalinden farklı bir kalınlık veya incelikte çaldığı durumlarda kullanılabilir. 

Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi sağ elle çalınacak olan kısım M.d. ile, sol elle çalınacak kısım M.s. ile işaretlenmiştir. Bu kısaltmalarla gösterimin dışında ayrıca aşağıdaki örnekteki gibi bir gösterim de mümkündür.

Köşeli paranteze benzeyen çizgilerle işaretlenen ara partinin sol elle çalınacağını göstermek için çizgiler aşağıya doğru çekilmiştir. Bu tür gösterimin dışında sadece parmak numaralarının üst üste yazılmasıyla da iki ele bölünen yazılar mevcuttur. Schumann örneğinde de görülebileceği gibi sol elde iki partinin çalınacağını belirten çift parmak numarası vardır. Bazı edisyonlarda çizgiler veya mano destra ve mano sinistra kısaltmaları olmadan sadece parmak numaralarıyla da partilerin ellere bölünmesi belirtilebilmektedir.

Yukarıdaki Bach örneğindeki ilk ölçülerde giren temada, mano destra veya mano sinistra diye bir belirtme yoktur. Ancak yazılan parmak numaralarına bakıldığında bu numaraların sağ el için olmadığı, sol ele uygun olduğu anlaşılır. Burada önceki iki örnekteki işaretlemeler olmadan sadece parmak numaraları ile aslında hangi elin çalacağı gösterilmiştir.

Ahmed Adnan Saygun’un Afacan Kedi adlı eserinin son iki ölçüsünde de iki ele bölünme görülmektedir. Bu bölünme yazım biçimiyle yapılmıştır. Otuzuncu ölçüyü çalarken iki elde de aynı notalar aynı oktavda yer almaktadır. Sol el bir önceki ölçüden hazır geldiği için altta ve biraz tuşların ucuna doğru, sağ el ise üstte ve tuşların ortasında çalacak şekilde tutulmalıdır. Dördüncü vuruşta sağ elin işi bittiğinde sonraki ölçüdeki sol notasına doğru hareket etmelidir. 🙂

MANO DESTRA VE MANO SİNİSTRA yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.

Piyanoda akor çalmak veya “piyanoda akor basmak” olarak adlandırılan konu, birden fazla notaya aynı anda basmak anlamına gelmektedir. Bu haliyle çok kolaymış gibi duyulsa da elin duruşunu, parmakların basışını ve doğru dengelenmiş veya derecelendirilmiş sesleri koruyarak piyanoda akor çalmak, incelikleri olan bir konudur. Bu yazıda akorun tanımı, akor çalarken nelere dikkat edilmesi gerektiği ve ayrıca akorlu çalışma yöntemi hakkında bilgilere yer verdim. 🙂

Akor nedir?

İki ve/veya daha fazla notanın üst üste yazılmasıyla oluşan akor, bu notaların aynı anda çalınmasını veya seslendirilmesini ifade eder. Belirli kurallara göre kurulan akorlar, sadece kök halinde değil çevrimleriyle de karşımıza çıkmaktadır. Piyano yazısında ise akorlar çeşitli şekillerde kullanılır. Kırık akorlar, akorun bir sesinin tutulup diğerlerinin tekrar edilmesi, akorların ikiye bölünmesi ve akorların eksik sesle kullanımı görülmektedir. Bu durumlara örnekler aşağıdaki gibidir:

• Akorun bir sesinin tutulup diğerlerinin tekrar edilmesine bir örnek:

Kırmızı ile işaretlediklerim akorların bas sesinin uzatılıp diğerlerinin üzerine eklenmesi ve tekrarlanması ile oluşmaktadır. Sarı ile işaretlediklerim ise akorun eksik sesle ve ikiye bölünmüş şekilde kullanımına örnektir.

• Bölünmüş akorlara örnek:

5/3 akorların nasıl kurulduğunu anlattığım videoyu aşağıya ekliyorum… 🙂

Yedili akorlarla ilgili olarak da şu videoyu izleyebilirsiniz. 🙂

Piyanoda akor çalma ve incelikleri

Piyanoda akor, müziğin armonik yapısını ortaya koyar. Piyano eserlerinde akorlar, sadece armonik yapıyı ortaya çıkarmaz, aynı zamanda melodiyi de içerebilir. Melodi bazen üst partide bazen de ara partilerde görülebilir. Bu durumda melodiyi ön plana çıkaracak şekilde çalmak gerekir.

Akor çalma

Akor seslerinin aynı anda duyulması önemlidir. Bu nedenle her bir parmağın eşzamanlı basması gerekmektedir. Bunu elde etmek için akor sesleri tane tane çalışılabilir. Sonrasında ikili, üçlü, dörtlü gruplar halinde sesler eklenerek çalışılmalıdır. Böylece hem akorun sesleri kulağınıza yerleşecek hem de sesleri aynı anda basıp basmadığınızı kontrol edebileceksiniz. 🙂

Akorlardaki melodiyi öne çıkarmak için o hattı çalan parmakların uyguladığı kuvvet artırılırken diğerlerininki azaltılmalıdır. Pasajın karakterine göre uygun artikülasyon uygulanmalıdır.

Kırık akor çalma

Kırık akor, bir akorun seslerinin sıralı olarak seslendirilmesidir. Genellikle aşağıdan yukarıya doğru çalınır. Eserin dönemine göre veya bestecinin belirttiği şekilde yukarıdan aşağıya doğru çalındığı yerler de vardır. Kırık akorun ilk sesi vuruşa denk getirilebileceği gibi, ilk nota vuruş öncesinde başlayıp son nota da vuruşa gelebilir. Kırık akor çalarken tüm seslerin sırayla eklenerek tüm sesleri tınlatacak şekilde akoru tamamlaması gerekmektedir.

Akorlu çalışma yöntemi

Akorlu çalışma yöntemi, açık veya bölünmüş olarak yazılmış akora dönüştürülebilecek pasajlar için bir çalışma yöntemidir. Bu yöntem diğer çalışma yöntemleriyle de birleştirilerek uygulanabilir. Bu çalışma yöntemiyle elde edilen, elin o pasajdaki pozisyonları oturtarak akorun açık halini rahatça çalabilir hale gelmesidir. Akorlu çalışma yöntemi ele rahatlık ve sağlamlık katar.

Akorlu çalışma yönteminde diğer yöntemlerde olduğu gibi parmak numaraları eser çalınırken kullanılan parmak numaraları olmalıdır. Böylece el, doğru pozisyonda doğru parmakları kullanacak ve pasaja tamamen hâkim olacaktır.

Birkaç akorun birlikte çalışılabileceği bu yöntemde, eğer akorlar arasında ortak notalar varsa bu notalar tutulabilir ve farklı olan kısımlar tekrar edilerek çalışılır. Böylece elin gereksiz hareketi önlenmiş olur. Bu da enerji ve zaman kaybını önler. Aşağıdaki Czerny örneğinde görüldüğü gibi sol notası ortak olduğu için tutulur ve değişen notalar sırasıyla tekrar edilerek çalışılır.

Akorlu çalışmaya örnek olarak aşağıdaki videoları izleyebilirsiniz… 🙂

PİYANODA AKOR NASIL ÇALINIR? yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.

2021’de başladığı piyano eğitimi boyunca Kadir Güler, İlhan Köse, Nilay Soğukçam, Berkay Karabeyoğlu ve Merve Kuşoğlu ile çalıştı. Özgül, 2024 yılında yetenek sınavlarını başarıyla geçerek Trakya Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda eğitim almaya hak kazandı. Tomris Öziş Piyano günlerinde İris Şentürker’in masterclassına ve İstanbul CRR Konser Salonu’nda düzenlenen Aleksandar Serdar’ın masterclassına aktif olarak katıldı. 23 Şubat 2025 tarihinde Trakya Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda düzenlenen Bulgar piyanist Velislava Stoyanova’nın ustalık sınıfına aktif olarak katıldı.

Trakya Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda düzenlenen 6 Aralık Dünya Piyanistler Günü Konseri’nde yer aldı. 27 Aralık 2024’te Bilge Su Karaca ve Natia Gaganidze’nin Piyano Sınıfı Konseri’nde sahne aldı. Çeşitli öğrenci konserlerinde performans sergileyen Özgül, piyano çalışmalarına Öğr. Gör. Dr. Bilge Su Karaca ile devam etmektedir.

II. Tomris Öziş Piyano Günleri kapsamında İris Şentürker, Gökhan Aybulus ve Senem Zeynep Ercan ile çalışma fırsatı bulan Selanur Özgül, resital hazırlıklarına devam etmektedir.

Selanur Özgül’ün videolarına ulaşabilirsiniz…

SELANUR ÖZGÜL yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.

Müzikte ek çizgiler, portenin altında veya üstünde yer alan notaların yazılmasına yardımcı olan kısa ve porteye paralel çizgilerdir. Bu çizgiler, porte mantığıyla işler. Yani notalar okunurken veya yazılırken, aynı portede olduğu gibi, çizgiler ve bu çizgilere bağlı boşluklar sayılır. Tüm ek çizgiler arasındaki boşluğun eşit olması, gözün algılaması açısından önemlidir. Ek çizgi olmadan dizek dışında nota yazımı mümkün değildir.

Yukarıdaki örnekte sol anahtarının kendi adını verdiği ikinci çizgideki sol notasından aşağıya doğru bir boşluk bir çizgi halinde saydığımızda, fa-mi-re şeklinde dizeğe bağlı en son re notasını görüyoruz. Re notasından daha kalın aşağıdaki notaları yazmak için ise ek çizgileri kullanıyoruz. Do notasını yazmak için bir ek çizgi çiziyoruz. Sırayla aşağı doğru ilerlemek için ek çizgiye yapışık olacak şekilde boşluğa si notasını yazıyoruz.

Bu örnekte ise ek çizgilerin porteye yazılabilen seslerden daha ince olan notaları yazmada nasıl kullanıldığını görüyoruz.

Dikkat edilmesi gerekenler!

• Portenin üstündeki notaları yazarken kullandığımız ek çizgileri portenin beşinci çizgisini temel alarak düşünmeliyiz.

• Birden fazla ek çizgi gerektiren notanın akor veya aralık halinde yazılmasında unutulmaması gereken şey, ek çizgilerin ortak kullanıldığıdır. Dizek altında la-do yazılacağı zaman do notasının olduğu birinci ek çizgi, la notasının yazımı için gerekli olan iki ek çizginin ilkidir. Aşağıdaki örnekte bunu daha iyi görüyoruz.

MÜZİKTE EK ÇİZGİLER yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.

Müzikte donanım nedir?

Müzikte donanım, eserin tonalitesini belirtir. Eserin hangi tonalitede yazıldığını gösteren diyez ve bemol işaretleridir. Bu işaretler portenin başlangıcında anahtardan sonra ve ölçü rakamından önce yazılır. Eserin yazıldığı tonalitenin işaretleri, eser boyunca (ilgili notanın soluna bekar işareti yazılıp bekar, diyez veya bemol eklenmedikçe) geçerlidir.

Sol Majör tonalitesinin donanımı nedir?

Diyezli tonalitelerin ilki olan Sol Majör’ün temelini, sol notasından başlayıp sonraki sol notasına kadar “majör” düzende kurulmuş notalar oluşturur. Bu dizi T-T-Y-T-T-T-Y aralık kuralıyla sıralandığında sol-la-si-do-re-mi-fa#-sol notalarını verir. Böylece Sol Majör donanımında fa diyez olduğu görülür. Bu işaret, Sol Majör’ün ilgili minör mi minör’ün de işaretidir.

Anahtarın yanına yazılan fa diyez işareti, eser içinde bekar veya başka bir işaret getirilerek belirtilmediği sürece eser boyunca tüm oktavlarda yazılan fa notaları için geçerlidir. Donanımda yer alan işaret notayı etkiler.

Yukarıdaki örnekte gördüğümüz gibi yeşil ile işaretlediğim fa notalarını, donanımda fa diyez işareti olduğu için, diyezli çalmamız gerekiyor. Dördüncü ölçüde fa diyez çalmamamız için bekar konmuş ve sonraki ölçüde tekrar fa diyeze dönebilmek için diyez eklenmiş. Kırmızı ile işaretlediğim bu örnek, donanımda olan işaretin yazıldığı nota üzerindeki etkisini nötrlemek ve sonrasında tekrar işareti devreye sokmak için yazım yöntemini göstermektedir. 🙂

SOL MAJÖR DONANIMI yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.

Rüya Bilgiç, 2020 yılında Arş. Gör. Dr. Gizem Alkan Dalkılıç ile uzaktan ve yüz yüze şeklinde piyano çalışmalarına başladı. 2021 yılında İstanbul’da Bilim ve Sanat Merkezi’nin (BİLSEM) sınavlarını kazanarak müzik yetenek bölümüne girdi. Bu süreçte Mimar Sinan Üniversitesi Güzel sanatlar Üniversitesi Öğr. Gör. Okan Akan ile solfej ve piyano çalışmaya devam etti.

2022 yılı CAKA Yaz Müzik Akademisi’nde Gökhan Aybulus, Çağdaş Özkan ve Alexander Makaev’in ustalık sınıflarına katılarak akademi süresinde çeşitli konserlerde performans sergiledi. 2023 yılında Trakya Üniversitesi Devlet Konservatuvarı sınavlarını kazanarak Arş. Gör. Dr. Gizem Alkan Dalkılıç’ın piyano sınıfına kabul edildi. Alternatif Atölye tarafından 2023 yılında düzenlenen Gülsin Onay’ın masterclassına aktif katılım sağladı.

15 Mayıs 2024 tarihinde yıl sonu etkinlikleri kapsamında Edirne BİLSEM’in Müzik Şenliği’nde performans sergiledi. 27 Mayıs 2024 yılında TÜDK Piyano Anasanat Dalı Yılsonu Öğrenci Konseri’nde yer aldı. TÜDK bünyesinde gerçekleştirilen öğrenci konserlerinde sahne almaya devam eden Bilgiç, 2025 yılından itibaren piyano çalışmalarını Dr. Öğr. Üyesi Bilge Su Karaca ile sürdürmektedir.

RÜYA BİLGİÇ yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.

Bu yazımda do diyez minör gam ve arpej ile ilgili bilgileri sizlerle paylaştım. Yazının sonunda do diyez minörde hangi işaretler olduğunu, gamın ve arpejin hangi notalardan oluştuğunu ve nasıl çalındığını görmüş olacaksınız. Keyifli okumalar dilerim 🙂

Minör gam nedir?

Belli kurallara göre sıralanan seslerin art arda gelmesi ile oluşan dizilere “gam” adı verilir. Gamlar ikiye ayrılır: Majör ve minör gamlar. Minör gamlar şu aralıklardan/tonlardan oluşmaktadır:

Aralıklar / B2 K2 B2 B2 K2 B2 B2. (K2: Küçük ikili, B2: Büyük ikili)

Tonlar / T Y T T Y T T. (T: Tam, Y: Yarım)

Minör gamların üç hali vardır: Natural, armonik ve melodik.

Natural minörde gamın sadece kendi işaretleri yer alır.

Armonik minörde yedinci derece/ses yarım ton tizleşir. (#VII)

Melodik minörde yukarı çıkarken altıncı ve yedinci derece/ses yarım ton tizleşir; aşağı inerken ise gamın doğal hali çalınır  (↑ #VI ve #VII; ↓ ♮VI ve ♮VII)

(Burada dikkat edilmesi gereken nokta, tizleşen sesin doğrudan diyez almayacağıdır. Sadece yarım ton tizleşerek işaretinin değişeceği akılda tutulmalıdır. Örneğin, si bemol>si bekar, sol>sol diyez, fa diyez>fa çift diyez olacaktır.)

Do diyez minör gamda hangi işaretler vardır?

Do diyez sesinden başlayıp sonraki do diyez sesine kadar olan notaların yukarıda belirtilen kurallara göre sıralanmasıyla oluşan bu dizide; fa diyez, do diyez, sol diyez ve re diyez işaretleri vardır.

Piyanoda gamları çalışırken minörlerin armonik ve melodik hallerini çalıyoruz.

Do diyez minör armonik gam

Do diyez minör armonik gamı, do#-re#-mi-fa#-sol#-la-si#-do# notalarından oluşur.

Kullanılan parmak numaraları, aşağıdaki gibidir:

SAĞ EL

2 3 1 2 3 1 2 3

LINK

SOL EL

3 2 1 4 3 2 1 2

LINK

İki elin kullandığı parmak numaraları farklı olduğundan ayrı çalışılmalı ve iyice oturtulduktan sonra birleştirilmelidir.

Do diyez minör melodik gam

Do diyez minör melodik gamı, çıkışta do#-re#-mi-fa#-sol#-la#-si#-do# ve inişte do#-si♮-la♮-sol#-fa#-mi-re#-do# seslerinden oluşur.

Kullanılan parmak numaraları, aşağıdaki gibidir:

SAĞ EL

2 3 1 2 3 4 1 2

LINK

Sağ elin armonik ve melodik haldeki parmak numaraları farklılık göstermektedir. Dikkat edilmelidir.

SOL EL

3 2 1 4 3 2 1 2

LINK

Sol elin parmak numaraları iki halde de aynıdır.

İki elin kullandığı parmak numaraları farklı olduğundan ayrı çalışılmalı ve iyice oturtulduktan sonra birleştirilmelidir.

Arpej nedir?

Bir akorun seslerinin sırayla çalınmasıyla oluşan kırık akora arpej denir. 5/3 akorundan oluşan arpejlerin notalarının dizilimine göre üç çeşidi vardır: Kök arpej (5/3), birinci çevrim (6) ve ikinci çevrim (6/4).

Akorun sesleri arasındaki bağ, akorun kurulumunu ve hangi cins olduğunu belirler:

• 5/3 akor: Üç farklı notadan oluşur. Aralarında üçlü aralık vardır. [Örn. do-mi (üçlü aralık) ve mi-sol (üçlü aralık) birleşimi bize do-mi-sol akorunu verir.] İki adet üçlü aralıktan oluşan akorlar, akorun kök halini verir.
• 6 akor: Kök akorun birinci çevrimidir. Alt sesin yukarı alınması şeklinde akılda tutulabilir. Sırasıyla üçlü ve dörtlü aralıktan oluşur. [Örn. mi-sol (üçlü aralık) ve sol-do (dörtlü aralık) birleşimi mi-sol-do şeklinde altı akorunu vermektedir.]
• 6/4 akor: Kök akorun ikinci çevrimidir. Sırasıyla dörtlü ve üçlü aralıktan oluşur. [Örn. sol-do (dörtlü aralık) ve do-mi (üçlü aralık) birleşimi sol-do-mi altı dört akorunu verir.]

Gam ve arpej çalışırken dikkat edilmesi gereken konular

• El pozisyonu: El pozisyonu merkezi olmalı; el, tuşların ne ucunda ne de dibinde tutulmalıdır. Her parmak, elin doğal pozisyonu göz önünde bulundurularak, tuş üzerinde basması gerektiği yere yerleştirilmelidir.

PİYANODA EL POZİSYONU

• Parmak numaraları: Gamın parmak numaralarına kesinlikle uyulmalıdır. Numaraları oturtmak için iki el ayrı çalışılabilir.
• Başparmak geçişleri: Sonrasında gelen parmak tuşa bastığında, başparmak üçüncü parmağın altından geçmek için hareketine başlamalıdır. Alttan (3-1 ve 4-1 geçişleri) veya üstten (1-3 ve 1-4 geçişleri) parmak geçişlerinde hareketi gerçekleştiren parmağın klavyede kendi yerine konması önemlidir.

Piyanoda Başparmağı Kuvvetlendirmek için Etkili Çalışma Yöntemleri

GAM ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ

DO DİYEZ MİNÖR GAM VE ARPEJ yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.

Ecrin Arya Candemir, 2022 yılında Bilge Su Karaca ile piyano çalışmaya başladı. Yetenek sınavlarını başarıyla geçerek Trakya Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’na girmeye hak kazandı. Aynı yıl Bilge Su Karaca ve Öğrencileri Piyano Konseri’nde sahne aldı.

2023 yılında TÜDK öğrencileri 4 El-2 Piyano Konseri’nde dört el piyano alanında performans sergiledi. 2024 yılında TÜDK Piyano Anasanat Dalı yıl sonu öğrenci konserinde yer aldı. Aynı yıl 18. Pera Piyano Festivali’nde Eser Bilgeman Şakir’in masterclassına aktif olarak katıldı. Edirne Arkeoloji ve Etnografya Müzesi’nde Uluslararası Müzeler Günü’ne özel düzenlenen konserde sahne aldı. Tomris Öziş Piyano günlerinde Senem Zeynep Ercan’ın masterclassına aktif olarak katıldı. 6 Aralık 2024’te Gülsin Onay’ın Bahçeşehir Üniversitesi’nde düzenlediği Dünya Piyanistler Günü Konseri’nde sahne aldı. 27 Aralık 2024 tarihinde Bilge Su Karaca ve Natia Gaganidze tarafından düzenlenen Piyano Sınıfı Konseri’nde yer aldı.

Piyano çalışmalarına Öğr. Gör. Dr. Bilge Su Karaca ile devam eden Candemir, 5. Ulusal Altın Nota (Online) Piyano Yarışması’nda ve V International Music Competition “New Year’s Stars” online yarışmasında üçüncülük ödülüne layık görülmüştür.

Çeşitli karma öğrenci konserlerinde yer alan Candemir, solo resital hazırlıklarına devam etmektedir.

Ecrin Arya Candemir’in video kayıtlarına aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz…

Ecrin Arya Candemir ile ilgili basında çıkan haberlere aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz…

• “TÜ Öğrencisinden Ulusal Yarışmada Derece”

https://www.batiekspres.com/edirne/tu-ogrencisinden-ulusal-yarismada-derece-87499

• “TÜ Öğrencisi Candemir Başarılarına Devam Ediyor”

https://www.batiekspres.com/gundem/tu-ogrencisi-candemir-basarilarina-devam-ediyor-93864

ECRİN ARYA CANDEMİR yazısı ilk önce Bilge Su Karaca üzerinde ortaya çıktı.